Page 83 - Giao trinh- Chăm sóc chuyển dạ
P. 83
- Tổn thương một hay nhiều rễ thần kinh gây hiện tượng loạn cảm hoặc tăng cảm
giác đau, hội chứng đuôi ngựa, viêm màng não - não do nhiễm khuẩn, có thể bị liệt do
tổn thương tuỷ, do thuốc tê hoặc do tụ máu chèn ép vào thần kinh.
- Ðiều trị: Dùng thuốc giảm đau, an thần nếu nhẹ. Có hội chứng nhiễm khuẩn phải
dùng kháng sinh, nếu bị chèn ép phải mổ để giải phóng chèn ép.
- Điều quan trọng là phải đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối (thuốc, kỹ thuật) và tôn trọng
các chỉ định chống chỉ định.
5.3. Chăm sóc sản khoa
- Giảm đau
- Sản phụ cần có “3 sớm” để hồi phục nhanh, giảm nguy cơ băng huyết sau đẻ và bế
sản dịch, nhiễm trùng sau đẻ.
Ăn sớm
Vận động sớm: Sau 6 giờ có thể ngồi dậy và đi lại quanh giường
Bú sớm ngay khi sản phụ có thể vì thuốc không ảnh hưởng đến sữa
- Các chăm sóc khác xem bài gây “đẻ không đau bằng phương pháp gây tê vùng”
6. Chăm sóc sau mổ
6.1. Giảm đau sau mổ
- Giảm đau sau mổ đóng một vai trò quan trọng sau mổ lấy thai, nhằm nâng cao
chất lượng chăm sóc và giúp sản phụ nhanh hồi phục.
- Cách thức sử dụng thuốc giảm đau tùy thuộc vào kỹ thuật vô cảm áp dụng trong
mổ. nếu gây tê ngoài màng cứng có thể sử dụng tiếp đưa thuốc qua catheter giảm đau sau
mổ.
6.1.1. Thuốc giảm đau không thuộc họ Morphine
- Paracetamol và kháng viêm không steroid thường giảm đau không đủ sau mổ lấy
thai. Thường người ta kết hợp với thuốc giảm đau họ morphine để giảm liều của mỗi
thuốc.
- Các chế phẩm thường dùng: Proddfalgan, Paracetamol (Perfalgan) 15mg/kg/6giờ.
Prodafalgan là tiền chất của paracetamol sau khi tiêm sẽ thuỷ phân cho 0,5g paracetamol.
6.1.2. Morphine và các dẫn chất của Morphine
- Morphine tiêm vào tủy sống giảm đau rất tốt, tác dụng kéo dài trong vòng 12 giờ,
trong thực tế có thể lên đến 24 giờ. Tác dụng không mong muốn giống như morphine
đường toàn thân: ngứa, nôn - buồn nôn, bí tiểu, ức chế hô hấp. Với liều nhỏ 0,1 - 0,2mg
cho kết quả giảm đau tốt và ít tác dụng không mong muốn. Ức chế hô hấp có thể xảy ra
muộn giờ thứ 12 nên cần theo dõi tần số thở, biên độ hô hấp, độ bão hoà oxy, mức độ an
thần. Cần phải tiếp tục theo dõi hô hấp trong 24 giờ đầu sau mổ.
- Morphine đường tĩnh mạch nói chung sử dụng ở bệnh nhân mổ lấy thai được vô
cảm bằng kỹ thuật gây mê toàn thân. Ở phòng hồi tỉnh sau mổ morphine thường được sử
dụng liều nhỏ ngắt quãng hoặc dùng liều nhỏ liên tục qua bơm tiêm điện. Ngoài ra liều
82